3D geo-informatie voor iedereen

3 maart 2016

Ik herinner me nog goed dat we op 29 oktober 2014 met z’n allen op een podium in de Aula van de TU Delft stonden, bij de ondertekening van het manifest over de 3D Doorbraak. En hoewel het aan ideeën en initiatieven vanuit de sector niet ontbrak, was een van de aanleidingen van dit manifest het gebrek aan adoptie van 3D geo-informatie door het werkveld op dat moment en de moeite die het bedrijfsleven had om voor 3D geo een sluitende businesscase op te stellen.

Zoals ook toen al is mijn stellige overtuiging nog steeds dat een belangrijke oorzaak voor gebrek aan adoptie van 3D geo-informatie is gelegen in veel lagere beschikbaarheid van actuele bronnen in vergelijking met 2D. Het AHN2 is een mooi product, waar schitterende analyses uit te halen zijn, maar met een update cyclus van soms wel 10 jaar is het niet echt bruikbaar voor een voortschrijdende meting.

Het geautomatiseerd extraheren van hoge dichtheid puntenwolken uit stereoluchtfoto’s heeft deze cyclus al teruggebracht naar eens per jaar, waardoor het nu direct bruikbaar is geworden voor bijvoorbeeld de bijhouding van de BAG en de BGT. Ook de kosten voor de extractie zijn vele malen lager dan bij LiDAR-inwinning. Maar het kan nog sneller.

Daarvoor kijken we naar de wereld van UAV’s, ook wel Drones genoemd. Sinds vorig jaar kunnen gebruikers van ERDAS IMAGINE direct data importeren vanuit onbemande helicopters met camera-apparatuur aan boord, dankzij de extensie IMAGINE UAV. Hiermee wordt met een druk op de knop vanuit de ruwe data een hoge dichtheid puntenwolk gemaakt, een orthofoto, kan een stereomodel worden opgezet voor verdere kartering en kan zelfs een volledig automatische true-ortho (een orthofoto waaruit alle omvalling is gecorrigeerd) worden gemaakt. En dat zonder al te veel technische kennis, direct nadat het toestel is geland!

Patrick1

Deze techniek levert verbluffend mooie plaatjes op, maar is nog wel het minst belangrijke resultaat. We zijn immers jarenlang doodgegooid met mooie 3D plaatjes en ja, wij van Imagem hebben daar ook ons steentje aan bijgedragen. Maar onze bijdrage gaat inmiddels wel een stuk verder. Want op basis van die 3D informatie hebben wij wel degelijk een mooi sluitende businesscase weten te creëren.

Dit heeft te maken met het reduceren van de complexiteit van het werken met dit type geo-informatie en het bereikbaar maken van de oplossing voor iedereen. En dat doen we door de complexiteit in modellen te stoppen en die modellen op de achtergrond te laten draaien. We kunnen sinds een aantal jaren de interface van ERDAS IMAGINE naar hartenlust aanpassen, en ook modellen als functieknop aanbieden. En zo ontstaat dan ineens de functieknop ‘Zoek dakkapellen’ of ‘Waar zijn nieuwe aanbouwen’. De gebruiker drukt de knop in, beantwoord een paar vragen in gewoon Nederlands over de criteria waaraan een dakkapel zou moeten voldoen, en daar gaan we!

Patrick2

Even later ziet hij dan keurig een lijst met locaties oplichten waar volgens de criteria een nieuwe dakkapel zou kunnen zijn geplaatst. Dit is op de achtergrond berekend door de hoogtegegevens van moment 1 met die van moment 2 te vergelijken. Dan wordt dit soort analyses meteen een stuk eenvoudiger. Het enige wat de gebruiker nog moet doen is op een verandering klikken, en nadat de kaart automatisch is gecentreerd op de betreffende verandering te beoordelen (al dan niet met gebruik van gesynchroniseerd beeldmateriaal zoals de eerder genoemde orthofoto’s) en klaar is Kees (of Piet, of Anja, afijn...)

En met de toevoeging van de eerder besproken 3D informatie uit drones kan dit proces met veel kleinere tussenpozen. Nu kan een aannemer heel nauwkeurig berekenen hoeveel grond verplaatst is tussen 2 momenten door simpelweg 2x met een drone over zijn gebied te vliegen en de verschilberekening in IMAGINE te maken. En dat zonder langjarige studie over positiebepaling en landmeetkundige berekeningen. 1 keer drukken op de knop ‘bereken grondverzet’ is voldoende!

De cruciale factor voor het succes van 3D informatie is dus tweeledig in mijn ogen. Het gaat enerzijds om brede beschikbaarheid van actuele data, en anderzijds om hulpmiddelen die het gemakkelijk maken om met die data te werken.

Actuele data wordt kostenefficiënt verkregen dankzij berekening vanuit stereo luchtfoto’s en Drone-foto’s. Heel belangrijk hierbij is de mogelijkheid tot automatisering. Het berekenen van een dichte en nauwkeurige puntenwolk is een rekenintensief proces. Door het te automatiseren kan dit proces ’s nachts of in het weekend draaien, waardoor de menselijke kostenfactor minimaal is.

Gebruiksgemak wordt bereikt door het gebruik van ruimtelijke modellen op de achtergrond. De ingewikkelde stappen worden door consultants met jarenlange ervaring gezet, de kennis op de werkvloer bij de gemeente, het waterschap of het adviesbureau zorgt voor accurate beoordeling van gevonden mutaties.

Dit is geen toekomstmuziek, dit gebeurt vandaag. Oplossingen voor het verkrijgen van 3D informatie uit foto’s en drones zijn al lange tijd binnen het Hexagon Geospatial portfolio beschikbaar en de consultants van Imagem hebben reeds modellen ontwikkeld om dakkapellen, aanbouwen, bijgebouwen, groen- en grijsvlakken en nog veel meer te detecteren. Geen reden meer dus om bang te zijn voor 3D geo-informatie. De eerder genoemde succesfactoren zijn ingevuld, nu is het aan de gebruikers om eruit te halen wat erin zit!

Patrick de Groot

Comments are closed.