Autocad Civil 3D

Droogleggingskaarten

Door: Serge Beckers

Hanhart Consult maakt onder andere droogleggingskaarten. Dit zijn kaarten waarin de hoogte van een gebied wordt vergeleken met het waterpeil in de sloten.

Aan de hand van hoogtevergelijkingen is te zien tot welk niveau men het waterpeil kan verhogen zonder dat een bepaald boerenperceel, huis of stuk weg te nat wordt. Het doel hiervan is te bepalen welke percelen uit de landbouw moeten worden genomen om de verdroging in een veel groter natuurgebied tegen te gaan.

Hanhart Consult, het adviesbureau van Karel Hanhart, verricht sinds 1993 eco-hydrologisch onderzoek en stelt inrichting- en uitvoeringsplannen op voor projecten op het gebied van het waterbeheer in landgoederen, bossen en natuurgebieden.

Oorspronkelijke situatie: driehoekig landbouwperceel met in onbruik geraakte loop van de Elsbeek.

Ontwerp van het retentiegebied in het driehoekige weiland met hierin de herstelde loop van de Elsbeek, de kaden voor retentie en damwanden met knijpduikers.

Slimme manier
Na een klein marktonderzoek, waarin Hanhart verschillende mogelijkheden in kaart bracht, kwam de jarenlange AutoCAD-gebruiker toch weer bij Autodesk uit. Hanhart vertelt hierover: "Uiteraard ga ik op zoek naar de software die het best bij mijn specifieke werkzaamheden past, en naar de mensen die mijn werkzaamheden voor mij zo eenvoudig mogelijk maken. Het spreekt voor zich dat ik ook naar pakketten van andere producenten gekeken heb, zoals ArcGIS. Een prima pakket, daar niet van. Het is uitstekend geschikt voor het maken van hoogtekaarten, het kan met 3D-bewerkingen overweg en het kan enorm veel data aan. Maar ik was niet van plan bovenop de software ook nog de Spatial Analyst-extensie aan te schaffen. In de eerste plaats is die behoorlijk prijzig, maar verder verzekerde CivilCenter mij dat ik mijn doel ook kon bereiken door Map en Civil 3D op een slimme manier in te zetten." Na een aantal tests concludeerde Hanhart dat ArcGIS waarschijnlijk beter tot zijn recht komt bij meer grootschalige projecten. Civil 3D bleek geschikter voor het tekenwerk van Hanhart, dat zich meer op detailniveau afspeelt.

Hij vervolgt: "Met Civil 3D kan ik in één bestand kleinschalige hoogte- en droogleggingskaarten maken en zeer gedetailleerde inrichtings- en uitvoeringsplannen opstellen, met duikers, stuwen, poelen en slootbreedten. Ik kan dus inzoomen van 1:10.000 naar 1:2.000 of desnoods 1:100."

CAD- of GIS-pakket?
Hanhart Consult bevindt zich met zijn Civil 3D-pakket, dat in feite alle functionaliteiten van AutoCAD, AutoCAD Map 3D en AutoCAD Civil 3D combineert, in principe in de CAD-hoek. De vraag is nu of hij wellicht eens moet gaan kijken naar een GIS-pakket. "Met AutoCAD Civil 3D en de daarin verwerkte Map-functionaliteit zit je al een beetje op het scheidsvlak van CAD en GIS", zegt Frank van der Heijden van CivilCenter. "Waar een CAD-pakket vooral praktische toepassingen heeft, zoals het maken van gedetailleerde grondverplaatsingsberekeningen, worden GIS-pakketten in de praktijk met name gebruikt bij het grovere werk, zoals het uitwerken van beleidsplannen."

Werken met beperktere dataset
Een voorbeeld van een GIS-bestand waar een CAD-pakket minder goed raad mee weet, is het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). De basisbestanden bestaan uit de originele gefilterde laserpunten zoals deze zijn ingewonnen met behulp van laseraltimetrie. De kaart bestaat uit grids van vijf vierkante meter en is daarmee behoorlijk gedetailleerd.

Het retentiegebied ‘in actie' na een paar dagen flinke regen. Het weiland is ondergelopen.

De kade, om te voorkomen dat de nabijgelegen weg onder water komt te staan.

Waterschap In opdracht van het Waterschap Regge en Dinkel heeft Hanhart Consult een ontwerp gemaakt voor een retentiegebied in het beheergebied van Waterschap Regge en Dinkel in Twente. Het Waterschap streeft ernaar om overstromingen in de grote rivieren benedenstrooms te voorkomen, ondermeer door het regenwater zoveel mogelijk vast te houden en te bergen in de bovenlopen van kleine beekjes en sloten. Langs de Elsbeek bevond zich een driehoekig laaggelegen weiland, dat zich goed leende voor het tijdelijk bergen van regenwater (zie afbeeldingen).

De zogenaamde ‘knijpstuw’ zorgt ervoor dat het retentiegebied bij hoge beekafvoeren onder water loopt.

Als je berekeningen wilt loslaten op grotere gebieden, dan is die kaart vaak echter té gedetailleerd voor het gebruik in een CAD-pakket. Door de grote hoeveelheden gegevens en bewerkingen loop je al gauw tegen de beperkingen van het pakket aan. Voor het in kaart brengen van grote gebieden, zoals een hele provincie, zijn GIS-pakketten dus geschikter, omdat deze minder gegevens gebruiken en bewerken.

Van der Heijden: "Uiteraard is voor ieder probleem wel een oplossing te vinden, en hoef je niet voor iedere nieuwe opdracht een nieuw pakket aan te schaffen. Zo kun je je CAD-pakket toch gebruiken om berekeningen te maken op basis van de AHN als je de nutteloze gegevens weggooit en de nieuwe, beperktere, dataset vervolgens in je software laadt."

In de praktijk zie je dat CAD-pakketten steeds meer richting GIS gaan, omgekeerd zie je dat GIS-pakketten meer traditionele CAD-functionaliteiten opnemen, zodat ze ook berekeningen op detailniveau aankunnen. Qua gebruikersprofiel is de scheidslijn vrij duidelijk te trekken: Map 3D als veelomvattend CAD-pakket wordt met name aangeschaft door relatief kleine bedrijven. Bedrijven die een eigen GIS-afdeling hebben, zoals de waterschappen, werken met pure GIS-pakketten.

Serge Beckers is werkzaam bij Wisse Kommunikatie.

Internet: www.civilcenter.nl
               www.autodesk.nl

 

?

?

?