De plannen van meerdere marktpartijen presenteren, maar dan wel puur op de inhoud.4Sight visualiseert plannen
Gebiedsontwikkeling A2: Maastricht

Door: Sonja van Poortvliet

Complexe ontwerpen voor infrastructuur, vastgoed en landschap vragen om transparantie. Geen ellenlange uitleg met talloze slides, maar Virtual Reality-modellen en geanimeerde films die kloppen als een bus. Van tijdelijke wegen en objecten tot aan toekomstige bankjes in het park. 

De plannen van meerdere marktpartijen presenteren, maar dan wel puur op de inhoud.

Inspraak
Dat visualisaties mooie plaatjes opleveren weten we al lang. Maar tegenwoordig dienen ze soms ook een hoger doel. Want burgers hebben inspraak in de uitvoering van omvangrijke  stadsprojecten, dus kun je ze als opdrachtgever maar beter op voorhand voorlichten. Dat gebeurde tijdens de consultatie­ronde van het integrale gebiedsontwerp van de A2 Maastricht. Niet alleen aan de hand van een mooi boekwerk en maquettes, maar ook met 4D-modellen en geanimeerde films. Die geven in korte tijd en op begrijpelijke wijze inzicht in de impact van de stedelijke vernieuwing en stedelijke ontwikkelingen in Maastricht-Oost. Louis Prompers, directeur van het Projectbureau A2 Maastricht, is zeer enthousiast: “Vroegtijdige afstemming met de verschillende ontwerpdisciplines zorgt in dit project voor een reductie van de faalkosten. Het integraal 4D-model is hiervoor een uitstekend platform, wat ook in de uitvoering meerdere malen is gebleken. Het realiteitsgehalte is hoog, de visualisaties zijn cruciaal in de communicatie met de stad Maastricht. Bovendien werken ze zeer ondersteunend tijdens een presentatie.”

Consultatiecentrum
“De burger voelt zich serieus genomen door het gedegen voorlichtingsmateriaal”, merkt Désirée Florie op, werkzaam als manager communicatie bij Projectbureau A2 Maastricht. Ze toont de drie verdiepingen van het Consultatiecentrum te Maastricht, die ieder één plan herbergen. Ruim 3.500 belangstellenden bezochten het centrum tussen 16 november 2008 en 16 januari dit jaar. Een film geeft het publiek in zo'n zes minuten een goed beeld van een totaalplan.
Bij de omgevingsmaquette en schaalmodellen konden geïnteresseerden persoonlijke uitleg van de plannenmakers krijgen. Vervolgens kregen zij bij de interactieve visualisatie inzicht in hoe je in de nieuwe situatie van punt A naar B kunt komen als autobestuurder, fietser of voetganger. Zo kon het publiek zich alvast bewegen in een nieuw Maastricht-Oost. “Allemaal voordelen van visualisaties bovenop de vertrouwde boekwerken”, aldus Florie. Wie overigens denkt dat maquettes op hun retour zijn, heeft het bij het verkeerde eind. “Films zijn dynamisch maar gaan soms te vlug. Bij (virtuele) maquettes kan op aangepaste snelheid uitleg gegeven worden. En mensen vinden het sowieso erg leuk om aan te wijzen waar ze wonen”, lacht Florie.

Wellicht sluiten ook de Wijkontwikkelingsplannen aan. Zo kunnen de burgers aangrenzende ontwikkelingen via één communicatiemiddel volgen.

Homogene presentatie
Projectbureau A2 Maastricht bestaat uit de gemeenten Maastricht en Meerssen, Provincie Limburg en Rijkswaterstaat. Zij zijn verantwoordelijk voor de planvorming en de aanbesteding. Deze laatste bestaat onder meer uit een consultatieronde. Ofwel: de plannen van de drie marktpartijen presenteren aan het publiek. Geen gemakkelijke opgaaf, want ieder plan moet een even grote kans van slagen krijgen, terwijl de marktpartijen zich juist willen onderscheiden. Dat was mogelijk, maar dan wel puur op de inhoud. Het projectbureau ontwikkelde een aantal eisen waaraan het plan moest voldoen. Zo moest een aantal maatschappelijke thema’s duidelijk aan bod komen in de presentaties. Luchtkwaliteit, ondergrond, groen, het verkeer in de nieuwe en de tijdelijke situatie waren enkele van deze thema’s. Op deze wijze waren de drie ontwerpen goed en onderling vergelijkbaar. Het projectbureau heeft basisvisualisatie voor omgeving aangeleverd. Marktpartijen hebben hun eigen plan op basis van rekenmodellen, groenstructuur en vastgoed ingevoerd. Alles moest precies kloppen.

N302 Harderwijk
In eerste instantie werd voor de representatie van de drie plannen niet veel verder gedacht dan maquettes. Maar 4Sight Virtuele Oplossingen had zich bij de plannen voor uitbreiding van de N302 bij Harderwijk al van haar beste kant laten zien. De aanpak die zij hanteerde, bleef hangen in het Limburgse. Want de 4D-modellen van 4Sight laten in een vroeg stadium zien waar onvolkomenheden in het (weg)ontwerp of de integraliteit van de ruimtelijke plannen is ontstaan. Dat een visualisatie tevens ter controle kan dienen van een ontwerp beviel Projectbureau A2 Maastricht. Maar het was hen ook duidelijk dat door de inzet van visualisaties in de communicatie meer inzicht, begrip en draagvlak ontstaan.

Drukke periode
De eerste inleverdatum van de plannen van de drie marktpartijen was 18 juli. Vervolgens kreeg 4Sight drie maanden de tijd om deze plannen op zo homogeen en compleet mogelijke wijze te visualiseren. Een drukke periode brak aan. Want er moest enorm veel informatie worden opgevraagd om infra, vastgoed en groenplan, nu en in de toekomst, realistisch in beeld te brengen. 4Sight heeft veel tijd besteed aan het verkrijgen van de juiste data voor het maken van de 4D-modellen. Mark Berntssen, sales manager bij 4Sight: “Door het opstellen van een integraal 4D-model komen zowel vastgoed-, infra- als groenontwerp bij elkaar. Hierdoor zie je direct of alle ontwerpen op elkaar zijn afgestemd of niet. Indien het niet helemaal aansluit moet door de deelnemer/marktpartij bekeken worden waar dat aan ligt. Daar was natuurlijk navraag voor nodig.” Daarbij bleven er wijzigingen komen doordat de deelnemers/ marktpartijen zich midden in het ontwerpproces bevonden. Zaken die 4Sight vervolgens heeft doorgevoerd in de 4D-modellen en de films.

Verkeerskundige modellen
Het eindresultaat is een realistische weergave van de toekomstige situatie in Maastricht. “In- en extern kunnen mensen het project beter volgen, de omvang en de gevolgen begrijpen”, vertelt Prompers. Ook de tijdelijke verkeerssituatie wil het projectbureau in de visualisatie gaan opnemen. En wellicht sluiten ook de Wijkontwik­ke­lings­plan­nen aan. Zo kunnen de burgers en de overheid project A2 Maastricht en aangrenzende ontwikkelingen via één communicatiemiddel volgen. Op deze wijze komt naar voren dat alles op elkaar afgestemd wordt. Inclusief verkeerskundige modellen, zodat huidige en toekomstige verkeersstromen realistisch kunnen worden weergegeven op basis van de bepaalde scenario’s. Berntssen hierover: “We hebben een add-on ontwikkeld waarin je zeer snel de output van verkeerssimulaties kunt visualiseren in een VR-model. Hierbij rijdt verkeer volgens een vooraf berekende intensiteit. Verkeer stopt voor het verkeerslicht en reageert ook op elkaar. Alles gebeurt op basis van de opgestelde verkeerssimulatie. In deze opdracht hebben we dit gedaan samen met Goudappel Coffeng die samen met de deelnemers verantwoordelijk is voor de verkeerssimulaties.”
Bij de gunning is het Projectbureau A2 Maastricht voornemens om de winnende aanbieding in het 4D-model in hoger detail te visualiseren. Hierbij kan gedacht worden aan de visualisatie van luchtkwaliteit, geluidsmodellen en bouwlogistiek.

Sonja van Poortvliet info@sonjavanpoortvliet.nl is freelance tekstschrijver en journalist.

Internet:
www.4sightonline.nl
www.a2maastricht.nl

BIJSCHRIFTEN: