Home -> Online artikelen -> Overstappen van auto in trein

04-06-2009

NS RegioPoort is snel en comfortabel
Overstappen van auto in trein

Door: Mijke Romkema

Naar je werk in de Randstad zonder files of parkeerproblemen en met een betrouwbare reistijd. Voor velen een droom, voor steeds meer mensen een dagelijkse realiteit. Hoe kan dat?


Afbeelding 1. Bestemming van automobilisten die langs Hoorn rijden (om 8 uur).

Je vertrekt met je auto en parkeert onderweg bij een station, stapt daar op de trein en reist direct naar een station in de Randstad. Steeds meer mensen komen op deze manier op een snellere en comfortabele wijze op hun werk.
Voor de NS is de automobilist een groeiende doelgroep. Met het concept RegioPoort maken de Nederlandse Spoorwegen het gemakkelijker om de overstap van auto naar trein te maken. Een RegioPoort-station is een station vlakbij een snelweg met voldoende parkeerplaatsen en een directe verbinding naar een aantal grote intercity-stations. Op een dergelijk station is het makkelijk om over te stappen van auto naar de trein. Borden boven de snelweg geven informatie over de reistijden per trein en over de weg.

Nationaal Verkeersmodel
Goudappel Coffeng heeft voor een aantal (nieuwe) stationslocaties onderzocht voor welke reizigers deze overstap nu interessant zou kunnen zijn. Hiervoor is gebruik gemaakt van reistijdinformatie van de auto en het openbaar vervoer uit het Nationale Verkeersmodel van Goudappel Coffeng. Het is een dynamisch verkeersmodel voor heel Nederland. Op alle hoofdwegen en de belangrijkste onderliggende wegen worden reistijden berekend. In tegenstelling tot een statisch model worden hier ook de vertragingen en files in gemodelleerd. Dit betekent dat de berekende reistijden realistisch zijn. Ook voor het openbaar vervoer zijn de reistijden realistisch, er wordt rekening gehouden met het voortransport naar de bushalte of het station, de wachttijd op het station en de tijd die nodig is om over te stappen.
De basis van het model bevat gegevens over herkomst en bestemmingslocaties van reizigers. Het is met behulp van het model mogelijk om af te leiden welke routes worden genomen en hoeveel reizigers deze route nemen. Behalve de informatie over reistijden tussen alle mogelijke locaties is er ook informatie bekend over de gekozen routes en de herkomst en bestemmingen. Het is daardoor ook mogelijk de herkomsten en de bestemmingen te selecteren van automobilisten die op een bepaalde weg rijden.


Afbeelding 2. Reistijdwinst tussen OV-reistijden in 2005 ten opzichte van autoreistijden in 2005 om 8 uur.

Bestemmingen van automobilisten
Voor een aantal snelweglocaties, nabij een bestaand of mogelijk nieuw NS-station is gekeken hoeveel mensen hier in de ochtendspits langs komen. Met behulp van het Nationale Verkeersmodel van Goudappel Coffeng is bepaald wat de bestemmingen zijn van de automobilisten op de snelweg. In afbeelding 1 is te zien wat deze bestemmingen zijn voor de reizigers op de snelweg A7 vlakbij station Hoorn.

Reistijd als factor
Vervolgens is voor elk van deze bestemmingen nagegaan wat de reistijd per auto en per openbaar vervoer is vanaf deze locatie op de snelweg. Die reistijden kunnen worden vergeleken voor alle locaties waar automobilisten nu naar toe gaan. In afbeelding 2 is te zien welke locaties sneller te bereiken zijn met het openbaar vervoer (groen). Dit kan ook worden weergegeven als factor, waarbij de autoreistijd wordt vergeleken met de openbaar vervoer reistijden. Bij een getal kleiner dan 1 is het openbaar vervoer sneller. In afbeelding 3 zijn dit de blauw gekleurde gebieden.
Uit deze analyses is ook af te leiden hoeveel reizigers daadwerkelijk voordeel zouden ondervinden van de overstap op de trein. Met behulp van deze aantallen en de reistijdwinst die de reizigers kunnen behalen, kan de NS een inschatting maken van het daadwerkelijk aantal overstappers.
Met dit inzicht in de automobilistenstroom kan een inschatting gemaakt worden over de potentie van een locatie.


Afbeelding 3. Reistijdverhouding tussen OV-reistijden in 2005 ten opzichte van autoreistijden in 2005 om 8 uur.

Auto onbetrouwbaarder en duurder
De reistijd van deur tot deur per auto wordt onbetrouwbaarder. Straks wordt de reis op drukke routes ook nog eens een stuk duurder. Het is dan ook een heel logische ontwikkeling dat het openbaar vervoer inzet op de combinatie auto-OV, waarbij je het gemak van de auto bij huis combineert met het gemak van OV om snel in de buurt te komen van je bestemming. Een stukje lopen vindt niemand erg.

Mijke Romkema is adviseur geografische toepassingen bij Goudappel Coffeng, www.goudappel.nl.