Geo-raamwerk ESRI

WebGIS Den Haag

Door: Mannus Ette

Omwille van beheersbaarheid en flexibiliteit gaat de Gemeente Den Haag over van diverse applicatiegerichte GIS-viewers op een gestandaardiseerde, flexibele infrastructurele voorziening (WebGIS).

De Gemeente Den Haag heeft haar huidige ICT-architectuur op de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) gebaseerd, zodat ze op een generieke manier producten, diensten, rapportages en overzichten als webapplicaties of webservices kan aanbieden. Uitgangspunt is een Service Oriented Architecture (SOA). Webservices staan centraal in deze aanpak, een deel hiervan is ook via internet beschikbaar. Belangrijke uitgangspunten van de webgebaseerde geo-infrastructuur zijn: data bij de bron van beheer, ontsluiting en opslag middels gestandaardiseerde protocollen, eenmalige ontsluiting maar meervoudige gebruiksmogelijkheden. Onder de titel WebGIS wordt een geo-raamwerk toegevoegd aan de architectuur van de Gemeente Den Haag. Deze omgeving is gericht op het samenvoegen van de administratieve (W3C) en geografische (OGC) werelden. Het beoogde resultaat: het tonen van de informatie middels webtechnologie uit beide werelden en het eenvoudig kunnen opzetten van nieuwe toepassingen.

ArcGIS Server
Na een Europese aanbesteding is de combinatie van AquaGIS/ESRI Nederland geselecteerd voor de realisatie van dit WebGIS. Begin deze zomer is gestart met de realisatie. Het project zal begin 2010 afgerond zijn. AquaGIS realiseert de oplossingen en fungeert als systeemintegrator, ESRI Nederland als platform-leverancier. Centraal staat ArcGIS Server. Als schaalbaar en robuust platform biedt het meer dan ‘mapping' alleen. Het is een server-gebaseerd GIS voor analyses, geo-processing en ruimtelijke modellen.

Het Framework
Er zijn drie lagen te onderscheiden in het raamwerk: de kaartmotor, de beheer-tools en de metadata_voorziening vormen de onderste laag. Daar komt GeoCortex Essentials bovenop en vervolgens de met GeoWeb opgebouwde websites. GeoWeb 3.0 is de basis voor de presentatielaag van het WebGIS. Dit is ontwikkeld met GeoCortex Essentials van het Canadese bedrijf Latitude. Met de GeoWeb Manager kunnen websites beheerd en toegevoegd worden. In de afbeelding hieronder is te zien hoe de applicatie ‘GeoStede' er uitziet na een installatie van GeoWeb.

WebGIS
De kaartmotor in WebGIS bestaat uit ArcGIS Server, dat de bestanden aanmaakt met ArcGIS Desktop als mapservices. Middels SOAP, REST en WMS kunnen de mapservices vervolgens aangesproken worden door consumers. Een van de consumers is GeoWeb, maar dat kan natuurlijk ook andere software zijn die dezelfde protocollen ondersteunt.

Een onderdeel van WebGIS is een metadata-infrastructuur. Metadata is essentieel om data vindbaar te maken en te kunnen classificeren. Onder andere als gevolg van het Europese standaardiseringsinitiatief Inspire is metadata belangrijk voor de gemeente. Binnen het raamwerk van WebGIS wordt de ArcGIS Server Metadata Extension, voorheen GIS Portal Toolkit ingezet. Veel GIS-functionaliteit wordt al meegeleverd in GeoWeb, maar een aantal wensen is heel specifiek. Daarvoor ontwikkelt AquaGIS nieuwe functionaliteiten die aan GeoWeb gekoppeld worden. Aan bestaande, meer administratief gerichte websites binnen het nieuwe portaal van de gemeente moeten ook kaarten toegevoegd kunnen worden. Daarvoor is een generieke minimap ontwikkeld. De minimap kan middels mash-up technologie aan die websites toegevoegd worden.

De realisatie
Het fundament van de Haagse architectuur is het stelsel van ‘kernregistraties'. Voor WebGIS is de kernregistratie Topografie van essentieel belang. Deze is gerealiseerd vooruitlopend op de wettelijke Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) die ook in het Nationaal Uitvoeringsprogramma is opgenomen. Afstemming met Geonovum en EGEM vindt plaats om de te ontwikkelen webservices zoveel mogelijk aan te sluiten op de te ontwikkelen standaarden voor de BGT en de rest van het stelsel (BAG en Kadaster).

Drie applicaties
In dit project voor de Gemeente Den Haag worden een drietal applicaties opgeleverd. Alle functionaliteit moet hierdoor getest kunnen worden. Hierna kan de gemeente zelfstandig nieuwe toepassingen toevoegen. Een migratieplan is opgesteld om de komende twee jaar zeventien bestaande kaartapplicaties om te zetten naar dit platform. Daarnaast zal aangesloten worden op het vernieuwde ‘stadsportal Den Haag' dat eind 2009 het licht ziet. Hier zal kaartinformatie ‘bij mij in de buurt' een prominente rol gaan spelen. Tevens zal worden aangesloten op de bestaande processystemen: beheersystemen openbare ruimte, meldingensystemen, vergunning- en beperkingenadministraties. Binnen de nieuwe infrastructuur worden de geo-bases in de gegevenslaag ontsloten. Alle ontwerpen zijn gereed, de basiscomponenten worden geïnstalleerd en geconfigureerd. De komende maanden zal de kernregistratie topografie van de Gemeente Den Haag beschikbaar komen en wordt de bestemmingsplannenapplicatie ingericht. Deze applicatie gaat in zowel een intra- als een internet- omgeving gebruikt worden. In een later stadium komt hier de integratie met de ArcGIS Server Metadata Extension bij en de functionaliteit minimap.

Mannus Etten is bouwteamleider WebGIS. Voor meer informatie kunt u René Voogt rvoogt@esri.nl benaderen, account manager van ESRI Nederland, of Ed Visser ed.visser@dso.denhaag.nl, intern projectleider van de Gemeente Den Haag.

Internet: www.aquagis.nl
                www.esri.nl