Politieke en economische risicokaart

Risicoadviseur en onafhankelijk verzekeringsmakelaar Aon heeft voor het afgelopen jaar van 209 landen en gebiedsdelen de politieke risico's in kaart gebracht. Daarbij zijn metingen verricht van de risico's ten aanzien van de converteerbaarheid van de valuta en beperkingen op de overdracht van deviezen; stakingen, oproer en onlusten; oorlog; terrorisme; wanbetaling door de staat; politieke inmenging; onderbreking van de toeleveringsketen; en de wet- en regelgeving. Van elk land worden de risico's beoordeeld als ‘Laag', ‘Middelmatig-laag', ‘Middelmatig', ‘Middelmatig-hoog', ‘Hoog' of ‘Zeer Hoog'. Een land met een verhoogd risico is gedefinieerd als een land waarvan het risico is omschreven als Middelmatig-laag, Middelmatig, Middelmatig-hoog, Hoog of Zeer Hoog.

De resultaten van het onderzoek worden gespecificeerd op de Political Risk Map 2010, een kaart die door Aon Risk Services wordt opgesteld in samenwerking met internationaal adviesbureau Oxford Analytica. Oxford Analytica kan voor haar onderzoek putten uit een mondiaal netwerk van meer dan 1.000 deskundigen, met inbegrip van ervaren vakgroepsleden van de Universiteit van Oxford en medewerkers van tal van voorname onderzoeksinstellingen wereldwijd. Op deze manier worden onafhankelijke beoordelingen van het geopolitieke risico opgesteld.

Ten opzichte van vorig jaar is de wereld onveiliger geworden: voor achttien landen is het risicoprofiel toegenomen. In negen landen is het voor bedrijven veiliger geworden om te ondernemen. Dit blijkt uit de 17e Political Risk Map, die jaarlijks wordt gepresenteerd door Aon. Politieke en financiële instabiliteit als gevolg van de wereldwijde economische crisis, kenmerken het internationale handelsklimaat. De kaart laat dit jaar tevens de risico's van water- en voedselschaarste zien. Een toenemend risico, stelt Aon.

"De grotere risico's in 2009 hebben geleid tot een aanzienlijk aantal krediet- en politieke risicoclaims op de internationale verzekeringsmarkten," zegt Marc van Nuland, directielid Aon Nederland. "Zo worden verzekeraars nog altijd geconfronteerd met tal van claims als gevolg van betalingsachterstanden van banken in de particuliere sector in Oekraïne. Ook is het niet-betalen van staatsschulden en schulden van lagere overheden een groot probleem voor verzekeraars die risico's dekken in Ghana."

Voedsel- en watertekort

Op de kaart van 2010 staan nieuwe indexen voor voedselvoorraden, landbouwgrondstoffen en water. Deze indexen zijn toegepast op dertig landen die in potentie op de middellange en lange termijn met ernstige voedsel- en watertekorten worden geconfronteerd. Dit zijn allemaal ontwikkelingslanden, voor het grootste deel gelegen in Afrika. Het effect van de klimaatverandering zal het sterkst voelbaar zijn in landen die het minst verantwoordelijk zijn voor het broeikaseffect.

"De afgelopen twintig jaar heeft de wereldwijde bevolkingsgroei de groei van de landbouwproductie gepasseerd. De snel oplopende wereldvoedselprijzen in 2007 en 2008 hebben tot dramatische geopolitieke gebeurtenissen geleid, van voedselrellen in India tot arbeidsonrust in Cambodja," zegt prof. mr. dr. Erwin Muller, directeurCOT, an Aon company. "Onlangs waarschuwde de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties dat de mondiale voedselprijzen op korte termijn opnieuw zouden kunnen gaan stijgen. Nu het broeikaseffect regionale klimaten en weerspatronen verandert en de vraag naar biobrandstoffen omhoog stuwt, wordt de wereld geconfronteerd met de risico's van voedsel- en watertekorten."

Aanbod van landbouwproducten

De Agricultural Commodity Supply Risk Index stelt vast welke internationaal verhandelde landbouwproducten het meest kwetsbaar zijn voor plotseling toenemende risico's - en dus op een plotselinge mondiale prijsstijging. Veel van de productiefste landbouwregio's in de wereld zullen naar verwachting hun productiviteit zien dalen als de temperatuur stijgt.

"Cacao gaat met enige afstand aan kop in de Agricultural Commodity Supply Risk Index van 2010. Meer dan 75% van de mondiale productie is namelijk geconcentreerd in vier landen, die stuk voor stuk het risico lopen dat hun productie wordt verstoord," aldus Muller. "Deze bedreigingen voor het cacaoaanbod hebben ook te maken met politieke instabiliteit, natuurrampen en risico's ten aanzien van de watervoorraden."

Verschuivingen op de kaart van 2010

Negen landen zijn opgewaardeerd naar een lager risiconiveau: Albanië, Myanmar/Birma, Hongkong, Colombia, Zuid-Afrika, Sri Lanka, Oost-Timor, Vanuatu (eilandengroep in de Stille Oceaan) en Vietnam.

Achttien landen kenden omstandigheden die juist hebben geleid tot een verhoging van het risiconiveau: Algerije, Argentinië, El Salvador, Equatoriaal-Guinea, Ghana, Honduras, Kazachstan, Letland, Madagaskar, Mauritanië, de Filippijnen, Porto Rico, de Seychellen, Sudan, de Verenigde Arabische Emiraten, Oekraïne, Venezuela en Jemen.

Soedan, Venezuela en Jemen zijn nu toegevoegd aan de categorie ‘Zeer Hoog', de hoogste risicogradatie van de Political Risk Map. Zij bevinden zich in gezelschap van Afghanistan, de Democratische Republiek Kongo, Iran, Irak, Noord-Korea, Somalië en Zimbabwe als meest risicovolle landen ter wereld.

"We verwachten dat de stijging van de politieke risiconiveaus zich in 2010 voortzet, voordat de mondiale economie verbetert," zegt Van Nuland. "Voor veel bedrijven en in tal van sectoren, met inbegrip van krediet- en politieke risicoverzekering, blijft het bedrijfsklimaat voor de handel met of investeringen in politiek of economisch instabiele landen onzeker."

www.aon.com/netherlands