IMBOR in GB Beheer

18 september 2018

Spin in het web binnen het werkgebied

Vier gemeenten en een uitvoeringsorganisatie, dertien thema’s uit veertien systemen; een conversieknoop waar je ‘s nachts badend in het zweet wakker van kan worden. Dat was de opgave waar de Duo+ gemeenten samen met De Ronde Venen begin 2017 voor stonden.

Door de redactie

 

Na ondertekening van het contract werden de handen stevig geschud. Van links naar rechts: de heren Q. Foppe (DUO+), J. Groenestein (Groenestein Beheersoftware) en T. Poot (De Ronde Venen).

 

Duo+ is een uitvoeringsorganisatie van en voor de gemeenten Ouder-Amstel (ruim 13.000 inwoners), Diemen (bijna 27.000) en Uithoorn (ruim 29.000). De aanbesteding voor het project begon al in 2015. De gemeenten Diemen, Ouder-Amstel, Uithoorn en De Ronde Venen zouden samen een uitvoeringsorganisatie gaan vormen. De eerste stap was het gezamenlijk maken van de geovoorziening. Uiteindelijk besloten alleen Uithoorn en Ouder-Amstel het beheer van de openbare ruimte in Duo+ onder te brengen. Diemen en De Ronde Venen bleven het zelf doen. Wel ging Diemen gebruikmaken van de ICT-ondersteuning van Duo+, waaronder de BGT. Kortom, niet alleen veel thema’s, maar ook organisatorisch een ingewikkelde constructie.

Aanbesteding Beheer Openbare Ruimte
Laaghangend fruit bleef ondanks die organisatiespaghetti toch het gezamenlijk aanbesteden en beheren van een systeem voor de openbare ruimte. Hier was winst te behalen op het gebied van kwetsbaarheid, kwaliteit en kosten. Dit traject is in augustus 2016 gestart en in maart 2017 kwam de leverancier Groenestein Beheersoftware als winnaar uit de bus. Met GB Beheer is binnen één enkel systeem alle gereedschap beschikbaar voor integrale aanpak van het beheer van de openbare ruimte. Vooraf was al bepaald dat het systeem aan IMBOR (Informatie Model Beheer Openbare Ruimte) moest voldoen. Dit is een landelijke standaard die ontwikkeld wordt door CROW. Een lastige opgave, omdat nog niets van dit model vaststond voor informatie-uitwisseling. Het vastleggen van de IMBOR Standaard is eerder in 2016 gestart.

InArea en Ruimteschepper
De gemeenten hebben bij de aanbesteding, bij gebrek aan voldoende kennis in huis, externe deskundigheid in huis gehaald via Ruimteschepper. Zij kwamen met de adviseurs van InArea voor de dag. InArea optimaliseert het informatiemanagement van organisaties door het organisaties mogelijk te maken objectgegevens die eenmalig zijn ingewonnen effectief op verschillende manieren en door verschillende subsystemen te gebruiken. Door gedegen inventarisatie, organisatie en standaardisatie en de implementatie van slim toegepaste informatiebeheersystemen zorgt InArea voor een efficiënte informatiestructuur. Een gouden greep, volgens de samenwerkende organisatie, omdat zij zeer nauw betrokken zijn bij de ontwikkeling van IMBOR.

Bomenbeheer volgens IMBOR in GB Beheer.

Integraal beheer, geovoorziening, de rol van IMBOR
In de integrale beheeromgeving voor objecten in de openbare ruimte van de DUO+ gemeenten en de gemeente De Ronde Venen speelt IMBOR een belangrijke rol. IMBOR zorgt er niet alleen voor dat de vier gemeenten dezelfde visie op het beheersysteem hebben, ook helpt IMBOR bij het beter uitwisselen van de objectgegevens. IMBOR is een belangrijk model dat als hulpmiddel beheerders ondersteunt bij het integraal beheer en bij de opzet en vulling van hun beheersystemen, zoals weg- en groenbeheer. Gemeenten, provincies en andere terreinbeheerders profiteren met IMBOR van de efficiency van een landelijk door CROW getoetst begrippenkader. Voor het assetmanagement is hiermee de basis voor het ‘areaal op orde’ beschikbaar. De eenduidige benamingen bevorderen efficiënte communicatie, benchmarken wordt eenvoudiger en beheerders kunnen eenvoudiger gegevens uitwisselen. Leveranciers van softwarepakketten ondersteunen de ontwikkeling van IMBOR, voor de verdere toepassing in de praktijk. Organisaties kiezen voor het gebruik en de invoering van IMBOR vanwege standaardisatie en uniformering, eenduidigheid bij benchmarking en monitoring, aansluiting op basisregistraties en methodieken, een basis voor integraal werken, het bevorderen van de uitwisseling van gegevens, minder maatwerk en snellere implementaties en basisinformatie voor de Omgevingswet.

 

De uitwisseling van objectgegevens tussen beheersysteem en geovoorziening. (Bron: InArea)

IMBOR spin in het web
IMBOR wordt gebruikt als uitwisselmodel en fungeert als spin in het web binnen het werkgebied beheer openbare ruimte of assetmanagement. Bij het toepassen van IMBOR kunnen er gemakkelijker gegevens uitgewisseld worden met de geovoorziening, voor het registreren van de geometrie en ligging van boven- en ondergrondse objecten; met beheersystematieken voor kwaliteitsgegevens, beheergegevens en uitgevoerd werk; met de ontwerp- en revisieomgeving om informatie van objecten te kunnen delen en te kunnen hergebruiken; met andere modellen, zoals GWSW en IMWV, waar er sprake is van overlappende gegevens; met interne afnemers van de data door uitwisseling via het gegevensmagazijn. Denk hierbij aan datagestuurd werken en de omgevingsvergunning.

Beheer versus geo
Een beheersysteem is qua informatievoorziening complexer dan een geovoorziening; naast objectgegevens worden ook kwaliteitsgegevens, beheergegevens en gegevens van het uitgevoerd werk opgeslagen. De informatievoorziening kan per vakdiscipline verschillen door het gebruik van methodieken en systematieken die per vakdiscipline verschillend kunnen zijn. De informatievoorziening van een beheeromgeving bestaat uit vier onderdelen die onderling ook gegevens uitwisselen: Objectgegevens − de vaste gegevens van de objecten die in IMBOR vastgelegd worden. Kwaliteitsgegevens − de gegevens die nodig zijn voor het inspecteren en schouwen volgens kwaliteitsnormen en wettelijke verplichtingen. Beheergegevens − de gegevens die nodig zijn voor het opstellen van planningen en begrotingen en het vaststellen van beleid. Uitgevoerd werk − het registreren van de uitgevoerde werkzaamheden. Bij het inrichten van het beheersysteem voor DUO+ en De Ronde Venen was het belangrijk om met de keuze voor IMBOR de samenhang tussen de vier onderdelen te bewaken. Dit betekende dat Groenestein Beheersoftware niet alleen aanpassingen in de objectgegevens moest doorvoeren, maar dat ook een flink aantal relaties binnen het beheersysteem aangepast moest worden.

Match tussen IMBOR en IMGeo
Bij het uitwisselen staat het object centraal. CROW en Geonovum werken onder het toeziend oog van VNG Realisatie aan een sluitende match tussen IMBOR en IMGeo. Het is voor de gebruikers van IMBOR van groot belang om te weten dat IMBOR en IMGeo naadloos op elkaar aansluiten en dat het inwinnen en beheren van de geometrie van de bovengrondse objecten binnen IMBOR via IMGeo geborgd is. CROW levert samen met het informatiemodel ook een match op tussen IMBOR en IMGeo (en ook tussen IMBOR en IMKL) die door de leveranciers van zowel beheersystemen als geo-applicaties gebruikt kan worden voor de uitwisseling.

 

Gemeenten, provincies en andere terreinbeheerders profiteren met IMBOR van de efficiencyvan een landelijk door CROW getoetst begrippenkader.

Conversie naar IMBOR 1.1 én 1.2
In april 2017 is de conversie gestart met als eerste thema ‘groen en bomen’. Uit eerdere projecten leek het haalbaar om deze twee thema’s tegelijk te doen. In de praktijk bleek dit een behoorlijk beslag te leggen op zowel de organisaties als de leverancier. Ook het kunnen voldoen aan IMBOR was in het begin erg wennen: voor de databeheerders die normaal gesproken alleen maar data invoeren; voor de projectleider die niet uit het informatiemanagement komt; voor de leverancier omdat IMBOR nog zo nieuw was. Tegen de tijd dat de inrichting van groen en bomen voldeed aan IMBOR 1.1, kwam CROW met IMBOR 1.2. Een wezenlijke verandering, waarbij vorm en functie nog scherper van elkaar gescheiden zijn. Een zeer goede ontwikkeling met een vertraging tot gevolg. GB Beheer moest hiervoor worden aangepast en opnieuw getest. Ondanks deze hobbel is het Groenestein als één van de eerste leveranciers gelukt om GB Beheer voor Groen, Bomen en Wegen begin 2018 op te leveren waarbij de inrichting voldoet aan IMBOR 1.2.

Vooruitblik
Belangrijk is vooral dat het voldoet aan de wensen van de groen- en wegbeheerders. En nu volgen de andere thema’s waarbij overal IMBOR wordt gevolgd. Eind 2018 werken dan vier gemeenten volgens één informatiemodel, één beheersysteem openbare ruimte en één inrichting. Daarin is de kwaliteit geborgd en kan men taken van elkaar overnemen waarmee de kwetsbaarheid aanzienlijk verminderd is.

Comments are closed.