Column: Van Inventie naar Innovatie

26 mei 2016

“Wat is het verschil tussen een inventie en een innovatie?” Die vraag werd mij voorgelegd tijdens de start van de minor Innovatiemanagement die ik naast mijn geografiestudie heb gevolgd. Het antwoord op deze vraag is complex en veelledig, maar kan als volgt worden samengevat: een inventie is een uitvinding, een goed idee zo je wilt, en een innovatie is het proces om van dit goede idee een praktisch toepasbaar product of proces te maken.

Binnen de wereld van GIS en geodata zijn we inmiddels wel bekend met het concept van inventie. In mijn vorige column ben ik op enkele inventies ingegaan en heb ik besproken hoe zij de geowereld hebben veranderd. Hoe kunnen we binnen de geowereld de stap zetten van inventie naar innovatie? Met andere woorden: hoe kunnen we goede ideeën toepasbaar maken?

Eén van die goede ideeën was het opengooien van de Nederlandse geodata. Aan deze inventie was een grote innovatieverwachting gekoppeld: open data zouden het nieuwe goud worden en de innovaties zouden elkaar in rap tempo opvolgen. Deze verwachting is echter nog lang niet ingelost. Sterker nog, het lijkt er op dat we nog steeds in de fase van het goede idee hangen. Er is inmiddels een breed gedragen consensus dat geodata best handig zijn, maar daar houdt het dan ook wel zo’n beetje op. De echte innovatie laat nog te vaak op zich wachten.

De overheid probeert deze innovatie aan te zwengelen door de exposure van geodata te vergroten. Dit doen ze door het in kaart brengen van één of meerdere datasets. Deze ‘eendimensionale visualisaties’ volgen meestal eenzelfde recept: men neemt een dataset, koppelt deze aan een dosis goede wil en een van hoger hand opgelegde drang naar openheid, stopt dit alles in een kaartviewer en: aanschouw het resultaat. De voorbeelden van deze methode zijn inmiddels talrijk. Ik noem een willekeurig aantal: de BAG-viewer, de Atlas Leefomgeving, de LIB-viewer en natuurlijk de bekendste uit het rijtje: ruimtelijkeplannen.nl. Natuurlijk dienen al deze applicaties een doel, namelijk het inzichtelijk maken van overheidsdata die anders verstopt zou blijven op een server. Ik kan mij echter niet aan de gedachte onttrekken dat dit nou niet de grote innovatie is waarop iedereen hoopte. Het creëren van exposure en meer bewustwording is hoogstens een kleine eerste stap en niet de grote sprong voorwaarts waar op werd gehoopt.

In mijn werk als onderzoeker en geoprofessional kom ik regelmatig in contact met bedrijven en instellingen die op zoek zijn naar manieren om deze sprong te maken. Vaak zijn ze onder de indruk van de data die beschikbaar zijn, maar tasten ze in het duister voor wat betreft de toepassingen. Ze kunnen immers niets met de data: ze zitten verstopt in een statisch systeem waarmee ze één, twee lagen kunnen visualiseren. En dat is het dan wel. Als ze al weten dat de achterliggende data ook in andere vormen beschikbaar zijn, missen ze de expertise om ermee te werken en daarmee is de kous dan afgedaan. Het innovatieproces loopt al spaak bij de conceptie. Het goede idee is er, men is het er over eens dat het een goed idee is, maar het echte innovatiepotentieel blijft onbenut.

Hoe kunnen we dit potentieel dan wel benutten? Natuurlijk heb ik niet alle antwoorden, maar de sleutel ligt in het integreren van open data binnen de werk- en onderzoekspraktijk. Want als je data van open datasets met elkaar kunt combineren en deze aan je eigen data kunt koppelen, ben je al een belangrijke stap verder. Wanneer je dan ook analyses opstelt met behulp van deze nieuwe dataset ben je nog een stap verder. En als je vervolgens de resultaten netjes verwerkt in een kaartviewer is de cirkel weer rond. Met één belangrijk verschil: je hebt nieuwe inzichten gecreëerd en gevisualiseerd, en niet slechts de al bestaande, oude inzichten op een andere manier weergegeven. Daarmee kom je volgens mij dichtbij de kern van innovatie.    

Mark Noordzij is eigenaar van de Geofabriek: een platform gericht op de analyse en visualisatie van geografische data. Je kunt hem bereiken via: info@geofabriek.com of tweeten @Geofabriek

 

Comments are closed.